Một số kết quả giải quyết các vụ án về tham nhũng của ngành Kiểm sát nhân dân

Trong năm 2013 và 6 tháng đầu năm 2014, tình hình tội phạm về tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp; xảy ra ở hầu hết các lĩnh vực, các cấp, các ngành; tính chất ngày càng nghiêm trọng, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn; tính tổ chức cao, quy mô, mức độ tham nhũng lớn hơn, hậu quả gây ra rất nghiêm trọng, thất thoát một lượng lớn tài sản của nhà nước, được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm. Đã phát hiện nhiều vụ án tham nhũng lớn ở lĩnh vực ngân hàng, tài chính, xây dựng cơ bản, trong quá trình thực hiện các dự án lớn,… và ngay trong các cơ quan chống tham nhũng; tham nhũng có yếu tố nước ngoài có chiều hướng gia tăng toàn Ngành đã thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra 457 vụ/893 bị can về tội tham nhũng (trong đó có 24 vụ/21 bị can do VKSTC khỏi tố), chủ yếu về các tội: Tham ô tài sản, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản…). Đã khởi tố nhiều vụ gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc dư luận xã hội, tác động xấu đến môi trường đầu tư phát triển kinh tế – xã hội; phát hiện điều tra nhiều vụ án tham nhũng trong hoạt động tư pháp.

Trước tình hình đó, Ban Cán sự đảng, lãnh đạo VKSND tối cao tập trung chỉ đạo toàn Ngành quán triệt, thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về phòng, chống tham nhũng, kịp thời ban hành văn bản chỉ đạo, yêu cầu toàn Ngành thực hiện nghiêm túc Kết luận của Trưởng Ban chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng về phòng, chống tham nhũng như: triển khai thực thiện nhiều biện pháp,đảm bảo hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết 37, 63 Quốc hội về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và đối với tội phạm về tham nhũng nói riêng; ban hành các chỉ thị về công tác năm của Ngành và đều nhấn mạnh nhiệm trọng tâm vụ giải quyết các vụ án về tham nhũng; đã kịp thời ban hành Chỉ thị số 06 về tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra; yêu cầu thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 03 về công tác kháng nghị phúc thẩm nói chung và kháng nghị đối với những bản án tham nhũng phát hiện có vi phạm pháp luật. Đồng thời, chỉ đạo toàn Ngành thực hiện nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực khác để nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát giải quyết các vụ án hình sự, chống oan sai, chống bỏ lọt tội phạm, nhất là tội phạm về tham nhũng, chức vụ.

Đã chỉ đạo quyết liệt, thực hiện nhiều giải pháp nhằm giải quyết dứt điểm các vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp được dư luận xã hội quan tâm. Tăng cường trách nhiệm công tố, kiểm sát chặt chẽ hoạt động điều tra, các trường hợp đình chỉ điều tra, thận trọng trong việc quyết định đình chỉ bị can, khắc phục việc lạm dụng đình chỉ theo khoản 1 Điều 25 BLHS chống oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm; bảo đảm các quyết định truy tố phải đủ căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Yêu cầu cử Kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm hoặc lãnh đạo đơn vị thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử các vụ án tham nhũng lớn, phức tạp; thận trọng, khách quan trong việc đề xuất mức hình phạt, đồng thời kiểm sát chặt chẽ các trường hợp Toà án tuyên cho bị cáo hưởng án treo bảo đảm việc áp dụng án treo có căn cứ và đúng Nghị quyết số 01của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao; kiên quyết kháng nghị đối với những bản án áp dụng không đúng pháp luật làm oan hoặc bỏ lọt tội phạm về tham nhũng,…

Phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra, Tòa án đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố và xét xử các vụ án tham nhũng, giải quyết dứt điểm một số vụ án phức tạp, kéo dài, nhất là đối với những vụ án trọng điểm do BCĐTWVP,CTN theo dõi, chỉ đạo.

vien-kiem-sat-nhan-dan

Công tác kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố các vụ án, vụ việc về tham nhũng được tăng cường, chất lượng được nâng lên:

Thực hiện nghiêm túc Thông tư liên tịch số 06 của liên ngành Trung ương hướng dẫn thi hành quy định của Bộ luật TTHS về việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố Viện kiểm sát các cấp đã chủ động xây dựng quy chế phối hợp liên ngành và thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra để phân loại, xử lý nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết các tố giác, tin báo theo đúng quy định định pháp luật, chống oan sai và bỏ lọt tội phạm ngay từ giai đoạn đầu tố tụng; hoàn thành tốt nhiệm vụ, chỉ tiêu của Quốc hội giao, cụ thể: Viện trưởng VKSND tối cao đã có văn bản số 233/TB-VKSTC-VP chỉ đạo toàn Ngành thực hiện một số biện pháp nhằm hạn chế việc Tòa án tuyên bị cáo hưởng án treo khi xét xử các vụ án tham nhũng. Toàn Ngành đã kiểm sát 867 tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố về tham nhũng; giải quyết 592 tố giác, tin báo; đã khởi tố 183 vụ án. Cơ quan điều tra VKSND tối cao kiểm sát giải quyết 42 tố giác, tin báo về tội phạm về tham nhũng trong hoạt động tư pháp, đã khởi tố 14 vụ án. Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, VKSND tối cao kiểm sát việc giải quyết 18 tố giác, tin báo; đã khởi tố 07 vụ án về tham nhũng.

Công tác tiếp nhận giải quyết và công tác kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm đã có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên, kết quả công tác này vẫn còn hạn chế; nhiều đơn vị chưa chủ động, tích cực xây dựng quy chế phối hợp với cơ quan hữu quan; chưa nắm, kiểm sát chặt chẽ việc thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm về tham nhũng; tỉ lệ giải quyết tố giác, tin báo chưa đạt chỉ tiêu của Quốc hội; số tố giác, tin báo quá hạn giải quyết chiếm tỉ lệ cao; tố giác, tin báo về tội phạm kết thúc xác minh chuyển khởi tố chiếm tỉ lệ thấp; chưa tổ chức được nhiều cuộc kiểm sát trực tiếp để phát hiện vi phạm để kiến nghị yêu cầu khắc phục trong công tác này.

Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án về tham nhũng thực sự có chất lượng cao.

Viện kiểm sát các cấp thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra 612 vụ/1.387 bị can . Cơ quan điều tra đề nghị truy tố 440 vụ/1.050 bị can, trong đó, Cơ quan điều tra VKSND tối cao điều tra 24 vụ/21 bị can, đề nghị truy tố 15 vụ/16 bị can phạm tội tham nhũng. Hai cấp kiểm sát giải quyết 480 vụ/1.171 bị can, đã truy tố 428 vụ/973 bị can về tội tham nhũng.

Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát giải quyết các vụ án tham nhũng được tăng cường, chất lượng được nâng cao, từng bước khắc phục hạn chế, thiếu sót: đã thận trọng, chặt chẽ hơn trong xem xét phê chuẩn các lệnh, quyết định của Cơ quan điều tra, không để xảy ra việc lạm dụng bắt khẩn cấp, tạm giữ, tạm giam; tỉ lệ bắt, tạm giữ hình sự chuyển khởi tố hình sự đạt 100%. Đã kiểm sát chặt chẽ ngay từ giai đoạn khởi tố vụ án và trong suốt quá trình điều tra; chủ động hơn trong việc ban hành và nâng cao chất lượng các bản yêu cầu điều tra, bảo đảm việc điều tra thu thập, đánh giá chứng cứ đầy đủ, toàn diện, khách quan hơn; kiên quyết không phê chuẩn hoặc ra các quyết định hủy bỏ các lệnh, quyết định trái pháp luật của Cơ quan điều tra, đã ra quyết định hủy bỏ 02 quyết định khởi tố vụ án thiếu căn cứ; yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố 02 vụ án, 04 bị can; không phê chuẩn 12 quyết định khởi tố bị can. Kết quả trên đã góp phần bảo đảm việc khởi tố, điều tra, xử lý các vụ án tham nhũng đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, hạn chế việc bỏ lọt tội phạm, khắc phục việc hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế. Việc đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ vụ án, bị can được kiểm sát chặt chẽ, thận trọng, bảo đảm căn cứ pháp luật; hạn chế các trường hợp lạm dụng khoản 1 Điều 25 BLHS đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự đối với bị can; đặc biệt không có trường hợp nào phải đình chỉ điều tra bị can do không phạm tội về tội tham nhũng.

Đối với những hồ sơ kết thúc điều tra, đề nghị truy tố, lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp đã quan tâm chỉ đạo sát sao việc nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ gỡ tội, chứng cứ buộc tội, đảm bảo việc truy tố đúng tội, đúng người, đúng pháp luật. Các vụ án phức tạp đều được nghiên cứu thận trọng, họp bàn thấu đáo, kịp thời tranh thủ ý kiến chỉ đạo của cấp ủy Đảng, Viện kiểm sát cấp trên, bảo đảm quyết định xử lý khách quan, đúng pháp luật.

Công tác phối hợp với Cơ quan điều tra các cấp ngày càng tốt hơn, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đã phối hợp gắn kết chặt chẽ hơn giữa điều tra và thực hành quyền công tố, nhất là đối với những vụ án tham nhũng lớn, phức tạp, nhiều vụ án kéo dài nhiều năm đã được đưa ra truy tố, xét xử.

Tuy nhiên, công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về tham nhũng còn một số hạn chế: nhiều đơn vị chưa tổ chức, thực hiện tốt các biện pháp theo quy định của pháp luật, cũng như chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao để tăng cường trách nhiệm công tố, gắn công tố với hoạt động điều tra; chưa bám sát tiến độ điều tra, chưa nghiên cứu kỹ hồ sơ để chủ động đề ra các yêu cầu điều tra do đó chất lượng nhiều hồ sơ chưa đảm bảo; nhiều vụ án sau khi kết thúc điều tra còn để thiếu chứng cứ, phải hủy án, trả hồ sơ để điều tra bổ sung chiếm tỉ lệ rất cao so với tỉ lệ chung, có vụ án Tòa án cấp phúc thẩm phải hủy án sơ thẩm để điều tra lại; tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng vẫn còn chậm, nhiều vụ án đã để kéo dài, vi phạm thời hạn giải quyết.

Phối hợp với Tòa án đưa công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử về án tham nhũng kịp thời, đạt kết quả cao

Toàn Ngành thụ lý thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử 507 vụ/1.174 bị cáo. Phối hợp với Tòa án xét xử kịp thời, đúng quy định pháp luật 387 vụ/855 bị cáo phạm tội tham nhũng. Trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử, các  Kiểm sát viên đã chủ động nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, thực hiện nghiêm túc quy chế nghiệp vụ của Ngành; Viện kiểm sát cấp trên tạo điều kiện để cấp dưới sớm tiếp xúc nghiên cứu hồ sơ vụ án trước khi nhận ủy quyền công tố, kiểm sát xét xử vụ án; đối với những vụ án tham nhũng, phức tạp, quan điểm xử lý giữa các cơ quan tiến hành tố tụng khác nhau hoặc dư luận xã hội quan tâm đều được tập thể lãnh đạo đơn vị bàn bạc, chủ động phối hợp liên ngành bàn và thống nhất quan điểm giải quyết; đồng thời cử Kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm hoặc lãnh đạo đơn vị thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử.

Viện kiểm sát các cấp chủ động trong công tác phối hợp với các ngành để bàn, thống nhất đường lối xử lý vụ án, nhất là với Tòa án để đảm bảo xét xử các vụ án tham nhũng đúng thời hạn luật định. Chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án được đảm bảo, chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa được nâng lên; đã kiểm sát chặt chẽ việc áp dụng án treo của Toà án, kiên quyết kháng nghị đối với những bản án Tòa án cho bị cáo hưởng án treo không đúng pháp luật, theo đó tỉ lệ bị cáo phạm tội tham nhũng được hưởng án treo 6 tháng đầu năm 2014 đã giảm 13,6% so với năm 2013.

Phối hợp với Tòa án đưa ra xét xử nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp, việc xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật, đáp ứng được yêu cầu chính trị, được dư luật đồng tình cao; điển hình là đã xét xử 05/12 vụ án thuộc diện Ban chỉ đạo TW về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo, như: vụ Dương Chí Dũng, vụ Vũ Quốc Hảo, vụ Vũ Việt Hùng, vụ Huỳnh Thị Huyền Như, vụ Nguyễn Đức Kiên,…

Qua công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án tham nhũng, Viện kiểm sát các cấp đã chú trọng phát hiện và tổng hợp các vi phạm pháp luật trong hoạt động điều tra, xét xử để ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục, đồng đã nghiên cứu tìm ra nguyên nhân, điều kiện phạm tội, những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý để kiến nghị với các cơ quan, tổ chức, đơn vị hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm về tham nhũng.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều đơn vị chưa làm tốt trách nhiệm công tố và kiểm sát xét xử; chất lượng tranh tụng của nhiều Kiểm sát viên còn hạn chế, có nhiều vụ án, Kiểm sát viên còn lúng túng, thiếu chủ động khi tranh tụng hoặc việc tranh tụng thiếu thuyết phục nhưng việc tổ chức các phiên tòa xét xử án tham nhũng để rút kinh nghiệm chưa được nhiều; còn nhiều trường hợp Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội. Nhiều bị cáo, Kiểm sát viên đề xuất mức hình phạt thiếu chính xác; việc áp dụng án treo đối với bị cáo phạm tội tham nhũng không đúng pháp luật còn xảy ra; một số trường hợp chậm phát hiện vi phạm, thiếu kiên quyết trong việc kháng nghị những bản án có vi phạm hoặc tuyên cho bị cáo mức hình phạt nhẹ thiếu căn cứ,.; số kháng nghị đối với án tham nhũng chưa nhiều.

Để công tác phòng, chống tham nhũng đạt kết quả cao , VKSND tối cao yêu cầu toàn Ngành tập trung thực hiện tốt nội dung:

– Tăng cường phối hợp với các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, xét xử để phát hiện, xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng; đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý nghiêm minh các vụ, việc tham nhũng nghiêm trọng phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, nhất là các vụ, việc tham nhũng thuộc diện Ban chỉ đạo TW về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo; Ban Nội chính TW theo dõi, đôn đốc; các tỉnh ủy, thành ủy theo dõi, chỉ đạo xử lý.

– Tiếp tục thực hiện nghiêm túc các chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết số 37 và 63 của Quốc hội; các thông tư liên tịch liên quan; tổ chức thực hiện triệt để các biện pháp Chỉ thị số 01, Chỉ thị số 06 của Viện trưởng VKSND tối cao.

Thực hiện Kế hoạch số 90 của Ban chỉ đạo TW về phòng, chống tham nhũng, về kiểm tra, giám sát việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, tại một số địa phương, VKSND các tỉnh được chọn kiểm tra phải chuẩn bị tốt báo cáo và các tài liệu liên quan phục vụ đoàn kiểm tra.

– Tập trung nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung BLTTHS (sửa đổi), BLHS (sửa đổi); chú trọng sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tham nhũng, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Phối hợp với TAND tối cao, các ngành hữu quan hướng dẫn áp dụng các quy định của pháp luật về trưng cầu giám định và đánh giá, sử dụng kết luận giám định tư pháp trong ngành Tòa án và ngành Kiểm sát.

– Tập trung xây dựng hoàn thành các đề án: “Thực trạng và giải pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tư pháp của ngành Kiểm sát nhân dân” và “Cơ chế chính sách để đấu tranh, xử lý có hiệu quả các vụ án tham nhũng, đặc biệt là các tội tham ô, hối lộ”.

– Tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Ngành trong công tác đấu tranh, xử lý tội phạm tham nhũng, theo đúng Kết luận số 21 – của Hội nghị TW 5 (khóa XI). Tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban chỉ đạo TW về phòng chống tham nhũng, liên ngành tư pháp trung ương đảm bảo công tác phòng, chống tội phạm tham nhũng đạt hiệu quả hơn.

Thái Hưng

652 Lượt xem